-İşyeri Uygulaması Nedir?
- İşveren tarafından bir davranışın tekrarlanması veya bir menfaatin tek taraflı olarak devamlı şekilde sağlanması hâlinde, işçilerin de zımni kabulleriyle çalışma koşulu hâline gelen bir işyeri uygulaması oluşur. Bu durumda da tıpkı sözleşme koşulu gibi bağlayıcılık kazanır.
- Bağlayıcı olması için işverenin bu uygulamayı yaparken bunun gelecekte bağlayıcı olmasını düşünmesi ve istemiş olması gibi bir şart aranmayacağı gibi işçilerin, işverenin davranışından böyle bir isteği olduğu sonucu dürüstlük kurallarına uygun olarak çıkarmış bulunmaları yeterlidir. (Y.HGK, 2017/3094E., 2021/1118K. 30.09.2021T.)
- Kaç tekrarın bir davranışı işyeri uygulaması haline getireceğine dair genel geçer bir sayı belirlemek mümkün olmadığından somut olaya göre değişmektedir. Örneğin bir Yargıtay kararında işyerinde 3 yıldan fazla ikramiye ödemesi yapılması karşısında işyeri uygulaması haline geldiği kabul edilmiştir. Y.HGK, 2003/9-11E., 2003/54K.,05.02.2003T. (kazancı ib)
-Emsal Kararlar
- İşverenin bir kereye mahsus olmak üzere yaptığı uygulama, işyeri uygulaması olarak nitelendirilemeyeceğinden işçiye uygulama çerçevesinde talep hakkı doğmaz. Y.9.HD, 2021/8008E., 2021/12939K., 27.09.2021T. (kazancı i.b.)
- İkramiye uygulamasının işçinin işe başlamasından önce kaldırılması halinde işçinin söz konusu uygulama kapsamında ikramiye talep etmesi mümkün değildir. Y.9.HD, 2004/22668E., 2005/14448K., 25.04.2005T. (kazancı i.b.)
- İşyerinde işçilere yol ve yemek ücreti ödemesi yapılması hususunun işyeri uygulaması olarak kabul edildiği işyerinde, mutat hale gelen yol ve yemek ücreti ödenmemesi sebebiyle davacı işçinin yol ve yemek ücreti alacağına hak kazanacağının kabul edilmesi gerekir. Y.9.HD, 2021/3201E., 2021/7317K., 31.03.2021T. (kazancı i.b.)
- Mevzuat gereği Maliye Bakanı’nın takdirine kalmış bir ek ödemenin diğer ödemeler gibi işyeri uygulaması olarak nitelendirilemez. Yanlış hesaplamayla yapılan fazla ödemenin iadesi işçiden talep edilebilir. Y.9.HD, 2003/14185E., 2003/16421K., 09.10.2003T.
- Çalışma şartlarında esaslı değişiklik ancak işverenin durumu işçiye yazılı olarak bildirmesi suretiyle yapılabileceğinden (İşK.m.22) yazılı olarak bildirilmeyen esaslı değişiklik fiilen uygulansa ve işçi uygulamaya uzun süre itiraz etmese dahi değişiklikle ortaya çıkan uygulama işçiyi bağlamaz. Y.9.HD, 2020/8678E., 2021/7172K., 30.03.2021T. (kazancı)
- İşveren işyeri uygulaması haline gelen ikramiye ve yakacak yardımını tek taraflı kaldıramaz, bunun için işçilerin yazılı muvafakati gerekir, dolayısıyla kıdem tazminatı hesabında bu alacaklar da nazara alınır.(Y.9.HD, 2008/34000E., 2008/35532K., 26.12.2008T.) Not: Doktrindeki ağırlıklı görüş; işverenin geri alma kaydı veya bağlayıcı olmadığına dair şerhiyle sağladığı menfaat ve edimlerin işyeri uygulaması haline gelmesinin önüne geçebileceği, uygulamayı tek taraflı sonlandırabileceği yönündedir.
- Toplu iş sözleşmesinin hatalı uygulanmasından işyeri uygulaması doğmaz., Y.9.HD, 1995/18E., 1995/13867K., 20.04.1995T.